Hồn quê ẩn hiện trong chiếc bánh dân gian

Ẩm thực
Rate this post

Từ bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, món bánh dân gian Nam Bộ được lưu giữ, lưu giữ hồn quê, ký ức tuổi thơ và lịch sử hào hùng của dân tộc.

Chuyên các loại bánh dân gian tại Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ 2022 tại TP Cần Thơ. Hình ảnh: Nguyên Anh.

Không biết từ bao giờ, nhưng vào thời khai hoang, mở đất ở phương Nam trù phú, đã có món bánh mà dân gian bây giờ gọi là bánh tét.

“Ai được cứu, hãy ăn bánh

Nước trôi rất ngọt, đối với ngư dân

Trời mưa hoài ăn bánh ướt

Xui xẻo và kém may mắn, bánh bò đã sẵn sàng ”.

Cùng lịch sử hàng nghìn năm văn hiến, bánh dân gian đã đi vào đời sống và thơ ca của con người Việt Nam. Riêng bánh dân gian Nam Bộ vừa mang nét đặc trưng riêng của ẩm thực vùng miền, vừa mang cả nền văn minh lúa nước, hồn quê Việt Nam, kinh tế nông nghiệp vào từng chiếc bánh. Những chiếc bánh đầy màu sắc, được nhào nặn từ bàn tay của những người xa lạ chính là những người bà, người mẹ của chúng ta.

Bánh dân gian Cô Chín

Ở phường Bùi Hữu Nghĩa, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ không ai không biết đến nghệ nhân bánh dân gian Cô Chín của bà Trương Thị Chiều. 41 năm gắn bó với nghề làm bánh dân gian, đến nay đã hơn lục tuần nhưng cứ bốn giờ sáng, bà Chiến lại dậy chuẩn bị những chiếc bánh quê để đẩy xe đi bán.

Bà Chiểu trải lòng, mỗi ngày bà làm 12 loại bánh như bánh tằm bì, bánh bò, bánh bèo, bánh chuối, bánh ít mặn, bánh ít trần ngọt, bánh bột lọc, bánh bèo. Chủ yếu bán cho công nhân, học sinh, sinh viên. Vì đam mê nên chị quyết tâm theo nghề tráng bánh từ mẹ chồng, sức khỏe không đủ nhưng làm được bao nhiêu thì làm.

“Làm quen rồi, mình sắp xếp ổn thỏa từng công đoạn, trước đây làm bánh phải xay bột, giờ mình áp dụng phương pháp mới, ăn bằng mắt, rau củ quả tốt cho sức khỏe trong mắt của người truy cập. Nếu tôi cho những màu đó vào bánh của mình, chúng sẽ có màu sắc sặc sỡ giúp hương vị bánh thơm ngon hơn, đặc biệt là vẫn lưu giữ được những giá trị của bánh dân gian ”, bà Chiêu chia sẻ.

Xã hội ngày càng phát triển, ẩm thực cũng ngày càng phong phú hơn, để món bánh dân dã không bị mai một, bà Chiểu vẫn miệt mài làm ra nhiều món ăn vùng miền chứ không riêng gì bánh giầy. Nét dân gian Nam Bộ nhưng đan xen với những món bánh của Huế để thay đổi khẩu vị thực khách, đồng thời lưu giữ hồn Việt trong từng chiếc bánh. Đối với bà Chiểu, mỗi ngày làm bánh là một ngày để học hỏi thêm, ban đầu bánh có thể không đẹp, không ngon nhưng nếu làm đi làm lại nhiều lần thì sẽ có được thành quả như ý.

Người nghệ nhân “hồi sinh” món bánh bầu

Cùng chung niềm đam mê với các loại bánh dân gian, chị Huỳnh Ngọc Lan ở thành phố Sóc Trăng được xem là một trong những nghệ nhân đã “hồi sinh” món bánh bầu – loại bánh dân dã, truyền thống của người Sóc Trăng nhưng không hề thay đổi. mất dần theo thời gian.

Nghệ nhân làm bánh dân gian Huỳnh Ngọc Lân là người đã 'hồi sinh' món bánh bầu truyền thống của người dân Sóc Trăng đã mai một theo thời gian.  Ảnh: Nguyên Anh.

Nghệ nhân làm bánh dân gian Huỳnh Ngọc Lân là người đã “hồi sinh” món bánh bầu truyền thống của người Sóc Trăng đã mai một theo thời gian. Hình ảnh: Nguyên Anh.

Trước đây là giáo viên, cô Lan có niềm đam mê đặc biệt với các loại bánh dân gian. Ban đầu, chị gắn bó với những chiếc bánh kiểu Âu, có giá trị kinh tế cao. Trong khi đó, bánh dân dã của Nam Bộ lại có giá trị thấp. Từ lý do đó thôi thúc chị nghiên cứu, “nâng tầm” giá trị của bánh dân gian, thông qua việc cải tiến mẫu mã, hình thức bánh.

Thay vì sử dụng nguyên liệu chính là quả bầu, bà Lan thay thế bằng cà rốt bằng bột gạo, nước cốt dừa, nêm nếm gia vị đậm đà, màu sắc của cà rốt khiến món bánh trở nên bắt mắt. nhiều khách hơn. Đặc biệt bánh vẫn giữ được hương vị, được ông bà ta truyền lại.

Chị Lan chia sẻ: “Ngoài bánh bầu, món ăn đặc trưng của Sóc Trăng, tôi còn sưu tầm và làm khoảng 50 loại bánh dân gian. Mỗi loại bánh mang một hương vị khác nhau nhưng đều là cả tâm huyết của người làm bánh gửi gắm vào đó để giữ lại một chút hồn Việt trong từng chiếc bánh.

Giao thoa giữa các nền văn hóa dân gian khu vực

Tối 7/4, Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ chính thức khai mạc tại TP Cần Thơ, quy tụ 200 gian hàng với gần 100 loại bánh dân gian đến từ các vùng miền, dân tộc trên cả nước. giao lưu, học hỏi và phát triển văn hóa dân gian Việt Nam.

Chuyên các loại bánh dân gian tại Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ 2022 tại TP Cần Thơ.  Ảnh: Nguyên Anh.

Chuyên các loại bánh dân gian tại Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ 2022 tại TP Cần Thơ. Hình ảnh: Nguyên Anh.

Bà Rơ Fi Ah ở huyện Châu Đốc, tỉnh An Giang mang đến Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ năm nay món bánh bò, bánh Namparang truyền thống của đồng bào Chăm ra đời cách đây khoảng 80 năm vẫn thường được người dân sử dụng. Người Chăm dùng để thay thế các món ăn mặn trong tháng ăn chay Ramadan.

Bà Ro Fi Ah là thế hệ thứ 3 trong gia đình tiếp nối nghề làm bánh này. Bánh được chế biến từ những nguyên liệu khá đơn giản như bột năng, bột gạo, đường, nước cốt dừa, mè… trộn đều với nhau tạo nên hương vị đậm đà, giòn tan.

Bà Rơ Fi Ah - nghệ nhân đời thứ 3 tiếp nối nghề làm bánh dân gian ở huyện Châu Đốc, tỉnh An Giang.  Ảnh: Nguyên Anh.

Bà Rơ Fi Ah – nghệ nhân đời thứ 3 tiếp nối nghề làm bánh dân gian ở huyện Châu Đốc, tỉnh An Giang. Hình ảnh: Nguyên Anh.

Cách nướng có lẽ là điểm thú vị tạo nên nét riêng của bánh dân gian Chăm. Bà Rơ Fi Ah sử dụng chảo nhỏ để nướng bánh trên bếp than hồng, nắp chảo nướng phải được làm nóng trước trên bếp khác rồi mới đậy vung nướng. Cách làm này có tác dụng giúp mặt trên của bánh chín nhanh và đẹp.

Từ tỉnh Vĩnh Phúc xa xôi, chị Nguyễn Thị Bích Phượng cũng đến tham gia giao lưu văn hóa, ẩm thực tại Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ năm nay tại TP Cần Thơ với hai món bánh truyền thống, đặc sản của vùng núi huyện Bình. Xôi là bánh đa, bánh đảo.

Nghệ nhân làm bánh dân gian của tỉnh Vĩnh Phúc trình diễn cách làm bánh hòn.  Ảnh: Nguyên Anh

Nghệ nhân làm bánh dân gian của tỉnh Vĩnh Phúc trình diễn cách làm bánh hòn. Hình ảnh: Nguyên Anh

Chị Phương cho biết, bánh của mỗi vùng miền đều có hương vị thơm ngon khác nhau, bánh ở miền Nam thì ngọt dịu, có vùng thì cay cay, bánh ở tỉnh Vĩnh Phúc lại có mùi thơm của núi rừng. mộc nhĩ, hành tây, gạo tẻ. Thật vinh dự khi được tham gia giao lưu ẩm thực giữa các vùng miền với chị, vì là con cháu Vua Hùng nên ẩm thực tạo nên sợi dây gắn kết “món ngon, nỗi nhớ” đọng lại trong lòng du khách.

Cùng chung dải đất hình chữ S, các vùng miền khác nhau về văn hóa, thổ nhưỡng, phong tục tập quán nhưng lại hội tụ trên mảnh đất Tây Đô làm nên một nền văn hóa ẩm thực dân gian được coi là tinh hoa của đất nước. Bánh dân gian không chỉ là một món ăn mà nó còn là kết tinh tâm huyết của người nghệ nhân, là ký ức tuổi thơ của bao thế hệ. Nơi đây còn là nhân chứng, ghi dấu ấn lịch sử hào hùng hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của ông cha ta.

Các nghệ nhân làm món bánh lá mơ truyền thống.  Ảnh: Nguyên Anh.

Các nghệ nhân làm món bánh lá mơ truyền thống. Hình ảnh: Nguyên Anh.

Với 200 gian hàng tham gia biểu diễn, giới thiệu các loại bánh dân gian và bánh hiện đại, giao thoa ẩm thực Đông Tây tại Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ như: Khu bánh dân gian; khu ăn uống; khu trưng bày, giới thiệu đặc sản vùng miền; khu giới thiệu du lịch; khu giới thiệu, quảng bá sản phẩm OCOP.

Trong khuôn khổ Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ, Ban tổ chức còn tổ chức nhiều hoạt động như dâng bánh tại đền thờ Vua Hùng thành phố Cần Thơ. Hội thi bánh dân gian năm 2022. Trình diễn cách làm bánh dân gian. Triển lãm nhạc cụ truyền thống các dân tộc Việt Nam; thi biểu diễn và giao lưu tại không gian Đờn ca tài tử.

Chỉ trong ngày đầu mở cửa đón khách, Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ đã ghi nhận hàng nghìn lượt khách đến tham quan, thưởng thức ẩm thực, tìm hiểu ẩm thực các vùng miền trong cả nước. Qua đó, tạo không gian hoài cổ làm sống lại một phần ký ức tuổi thơ; giữ gìn văn hóa và truyền thống dân tộc.

Leave a Reply

Your email address will not be published.