Một đĩa xôi dẻo thơm mang màu sắc Tây Bắc

Ẩm thực
Rate this post

Thứ Hai, ngày 08/09/2014 07:58 AM (GMT + 7)

Đi dọc Tây Bắc, với bao điều thú vị trong những món ăn dân tộc nổi tiếng của từng bản Mường, bản làng. Từ cơm lam, măng đắng hay thịt hun khói, Nam làm đều là những món ăn bình dân ở đây. Nhưng, thứ không thể thiếu trong các dịp lễ, tết, rằm tháng tám… phải kể đến xôi ngũ sắc.





Trong một chuyến công tác ở Tây Bắc, xe của đoàn bất ngờ bị hỏng hóc nên phải rẽ vào bản để nghỉ qua đêm. Đón chúng tôi, trưởng thôn cười nói với khách:


– Hôm nay gia đình có việc mừng cho con trai vừa lấy vợ.


Sau đó nhà trai mời tôi vào nhà ăn cơm với gia đình trong trang phục của người Thái. Tôi chợt thấy chúng đẹp một cách lạ lùng. Bữa cơm tuy nói là thanh đạm nhưng lại là “đặc sản” của chúng tôi. Trên sàn, ché rượu cần đặt giữa mâm để mọi người cùng thưởng thức. Ngoài ra còn có cơm lam, thịt nướng, măng xào, gà, ngoài ra còn có món xôi đặc trưng của nơi đây là xôi ngũ sắc hay còn gọi là xôi gấc. xôi ngũ sắc.


Thấy chúng tôi có vẻ tò mò về loại xôi này, nhấp từng ngụm rượu cần, già làng bật cười, rồi bắt đầu kể. Địa hình đồi núi cằn cỗi nên chỉ thích hợp trồng lúa nếp.


Lúa nếp được trồng trên đồi, sườn núi. Giống lúa nếp nương này mỗi năm chỉ trồng được một vụ, bắt đầu từ tháng 2, tháng 3 đến tháng 10 âm lịch. Sau khi thu hoạch, người dân tuốt bằng tay, phơi khô và sử dụng trong cả năm.



Bánh nếp ngũ sắc


Vào ngày Tết, lễ hội “Buông chiêng”, “Síp Xi” người Thái thường dùng nước lá cây để nhuộm màu cho xôi rừng. Để có món “xôi ngũ sắc” tuyệt vời này, người ta phải dùng loại gạo nếp được làm kỹ ngâm với các loại lá, hoa, củ truyền thống trong khoảng 4 đến 5 tiếng để có các màu như đỏ, đen, xanh. , màu trắng vàng nguyên thủy của gạo.


Các mẹ có thể làm xôi riêng hoặc dùng lá dong, lá chuối để xôi không bị lẫn màu, sau đó gộp xôi ngũ sắc ra đĩa phía dưới có lót lá dong cho đậm đà hơn. Đĩa xôi ngũ sắc được ví như đất trời thu nhỏ của núi rừng Tây Bắc, đẹp tựa cầu vồng, thơm hương hoa ban như hoa Ban huyền thoại. Các màu nóng và lạnh cũng tượng trưng cho trời và đất, âm và dương.


Xôi ngũ sắc không chỉ đẹp mắt mà còn có tiếng nói riêng trong từng màu sắc như: màu đen của vùng đất trù phú, màu vàng của ước mong luôn an khang thịnh vượng, màu đỏ tượng trưng cho ước mơ và khát vọng, màu xanh là màu của núi rừng, của bầu trời đầy sức sống kỳ diệu, màu tím tượng trưng cho sự chung thủy và màu trắng là của tình yêu, màu trắng của sự trong trắng.


Nguyên liệu để làm món xôi nhiều màu này rất đơn giản, có lá, hoa, quả gấc để làm xôi đỏ, nghệ để làm xôi vàng… Người Thái có cách làm xôi rất riêng. Trước khi làm xôi, các mẹ vo sạch gạo và ngâm nước khoảng 5-6 tiếng, sau đó vớt ra cho vào một chiếc nồi gỗ mềm, khoét rỗng bên trong, có một đầu to hơn để đậy nắp nồi, và đầu nhỏ để làm món ăn. xôi. Khi đồ xôi giữ lửa đều, xôi chín bằng hơi, thơm và không dính tay. Khi xôi chín, vớt ra mâm, để nguội rồi cho vào chõ xôi hoặc gói bằng lá dong gói bánh chưng để xôi giữ được mùi thơm lâu. Hạt gạo nếp nương tỏa hương thơm riêng của thung lũng quanh năm, nếu chắt chiu. Nếu nhìn kỹ, bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt trên môi.


Chúng tôi chỉ ngồi nhâm nhi thứ xôi đặc biệt ấy và nghe chủ quán kể về vùng đất xinh đẹp này. Về đêm, anh em lửa đã giảm nhiệt. Tôi chìm vào giấc ngủ để chuẩn bị cho ngày mai, nhưng có lẽ cảm giác về món xôi ngũ sắc thật khó quên.

Leave a Reply

Your email address will not be published.