Văn học trẻ và nỗ lực định vị: Lặng lẽ và không ngừng nở hoa

Ẩm thực
Rate this post

(HNMCT) – Từng có ý kiến ​​cho rằng, văn chương đang có nguy cơ mai một, giới trẻ ngày càng thực dụng, ít ai để ý đến văn chương, hoặc những quan niệm sai lầm mặc định rằng còn trẻ đồng nghĩa với thiếu kinh nghiệm trong cả nghề viết. Trên thực tế, đội ngũ những người viết văn trẻ vẫn đang cố gắng định vị mình trên bản đồ văn học nước nhà trong tâm thế trầm lắng và không ngừng nở rộ.

Lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam và các tác giả trẻ trao tặng hai tập tác phẩm được các đại biểu tuyển chọn tham dự Hội nghị Nhà văn trẻ toàn quốc lần thứ X – 2022 cho Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam. Ảnh: Đào Nguyên Phương

Đội ngũ viết văn trẻ không bao giờ vắng mặt

“Trẻ”, tức là dưới 35 tuổi, sinh năm 1986 trở lên theo quy định tạm thời của Hội Nhà văn Việt Nam. Mỗi nhà văn già đều đã từng trẻ, và một lúc nào đó nhà văn trẻ cũng phải già đi. Trên ấn phẩm “Viết và đọc – chủ đề Hè 2022” có cuộc trò chuyện giữa nhà báo Yên Ba và nhà văn Nguyễn Việt Hà cách đây 20 năm. Khi đó, nhà báo Yên Ba đã đặt ra câu hỏi liệu những cây bút trẻ có thể không vượt qua thế hệ trước như Nam Cao, Vũ Trọng Phụng,… cũng như những gương mặt lừng lẫy. của văn học kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ? Câu hỏi đó dường như là câu hỏi mang tính thời đại.

Lịch sử văn học Việt Nam như một dòng chảy liên tục, không bao giờ đứt đoạn, các thế hệ cứ nối nhau, chồng lên nhau. Hơn 20 năm trước, nhà báo Yên Ba đã đặt một câu hỏi, nhưng bây giờ đã có câu trả lời. Mỗi thời kỳ văn học như trước 1945, 1945-1975, sau 1975, sau 1986 hay sau 2000 đều có những gương mặt mới. Thực tế, đội ngũ những người viết văn trẻ chưa bao giờ vắng bóng. Bằng chứng là trước mỗi kỳ đại hội, ban tổ chức phải rất vất vả để chốt danh sách mời đại biểu trẻ bởi những gương mặt sáng giá được đề cử. Tại Hội nghị những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 10 vừa qua, số lượng đại biểu trẻ chính thức được giới hạn khoảng 140 người, trong khi những người trẻ xứng đáng được mời vẫn còn rất nhiều. Điều đó có nghĩa là, những bạn trẻ có duyên góp mặt tại đại hội lần này chỉ là những người đại diện chứ không phải tất cả những bạn trẻ âm thầm xung phong làm “cây bút” trong lĩnh vực này. văn chương.

Chỉ cần nhìn lướt qua những cây bút trẻ có tác phẩm xuất bản trong 2 năm gần đây cũng đủ hình dung về sự hiện diện của một lực lượng trẻ và những cây bút của họ. Hơn 100 đầu sách thể hiện bản chất đa dạng và đầy màu sắc, khẳng định mức độ chiếm lĩnh của giới trẻ trong lĩnh vực: Ngôn ngữ từ tiếng Việt sang tiếng Anh; các thể loại từ xuyên không đến hư cấu; các thể loại từ truyện ngắn, tiểu thuyết đến văn xuôi, từ thơ đến sử thi, từ phê bình báo chí đến phê bình học thuật, từ dịch xuôi đến dịch ngược; thư pháp từ truyền thống đến hiện đại và hậu hiện đại; Các chủ đề trải dài từ lịch sử đến hiện tại, từ công nhân đến lực lượng vũ trang, từ nông thôn đến thành thị, từ đồng bằng đến miền núi …

Trên bức tranh văn học trẻ đa dạng, điểm nhấn ấn tượng là sự háo hức “tìm mặt” những chủ thể thơ mạnh mẽ, cá tính. Có thể kể đến như Khéo (tên thật là Trần Đức Tín) với tập thơ “Ở lại có nhau”, Hà Hương Sơn với “Hành hương một giấc mơ”, Lý Hữu Lượng với “Nghiêu”, Nguyễn Thị Thúy Hạnh với “Phận Văn học ”, Nam Thi với“ Thơ và cô đơn ”, Trương Công Tường với“ Chờ người phương xa ”, Phương Đăng với“ Người ”,“ Trong ”…” để “cày tiếp một chặng đường”.

Trong lĩnh vực văn xuôi, khi độc giả ngày nay quá choáng ngợp với “đời thực” được cập nhật từng giây từng phút bằng đa phương tiện, đặc biệt là mạng xã hội, người ta tìm đọc các tác phẩm văn học. các chương không nhất thiết phải “nhận thức” hiện thực, mà thường chỉ là phiêu lưu vào một thế giới bên ngoài thế giới – để mơ, để giải trí, để quên; hoặc lịch sử duyệt – để truy vấn, nhắc nhở, dự báo; và trên hết là để lấp đầy niềm vui thẩm mỹ của bạn. Đón đầu nhu cầu đọc của bộ phận độc giả này là thế hệ nhà văn trẻ như Đình Phương, Nguyễn Dương Quỳnh, Minh Moon, Huỳnh Trọng Khang, Đặng Hằng, Nhật Phi, Đức Anh, Hiền Trang, Phạm Giai Quỳnh, Trần Phú Minh Ánh (sinh năm 2007), Cao Việt Quỳnh (sinh năm 2008) …, mỗi người một vẻ, đều háo hức bắt tay vào một câu chuyện mới. Và cuối cùng, không một bài viết nào của họ thờ ơ với bầu không khí chính trị, xã hội và văn hóa của thời đại mà họ thuộc về.

Nhà văn trẻ Nhật Phi không chỉ “ẵm” giải Văn học tuổi 20 với truyện dài Người ngủ gật mà còn là dịch giả của nhiều tác phẩm, trong đó có bộ truyện “Học viện viễn thám” rất thu hút giới trẻ.

Mỗi nhà văn trẻ ngày nay đều là những người “biết chữ”

Việc giới trẻ tham gia sáng tác mới dẫn đến một quan điểm khác, cho rằng các nhà văn trẻ xa rời thực tế, thiếu vốn sống, không có khả năng theo dõi cuộc sống đang diễn ra tươi mới nên phải “lấp liếm”. việc đọc và viết của họ bằng cách tìm đến các thể loại như huyền huyễn, viễn tưởng, trinh thám… Nhưng, nhận định này có vẻ không chính xác và không thỏa đáng.

Con cái là tài sản và cơ hội. Điều đáng quý nhất ở họ là sức trẻ, lập trường chống cái mới, cái khác, là tín hiệu chuyển dịch của ý thức tư duy văn học đương thời.

Các tác giả trẻ mùa này không ồn ào và quậy “gây hấn” như các mùa trước, mà lặng lẽ bùng phát để phá cách với “đầy cá tính, nỗ lực mà không hỗn láo” (lời của Irot Armstrong Richards). . Họ ý thức rằng, đổi mới trước hết phải là “con đường” của chính mình, của chủ thể sáng tạo, là “cải tạo” từ bên trong. Họ tuyên bố giới thiệu bản thân với tác phẩm của họ chứ không phải với bất kỳ “sự gắn bó” phi văn học nào khác.

Mỗi nhà văn trẻ ngày nay đều là một “nhà văn”, nên họ thể hiện mình đầy tự tin với một nền tảng văn hóa thẩm mỹ và văn học vững chắc. Đối với họ, vốn thật, vốn sống sách vở, vốn tưởng tượng cũng chẳng đắt hơn vốn liếng, đều là tài sản lớn của người cầm bút, không dễ gì có được. Và, mỗi chủ thể viết sẽ tận dụng tối đa vốn liếng của mình, chọn cách viết mà họ cảm thấy thoải mái nhất, có thể mang lại cho họ mức độ tự do ngôn ngữ và trí tưởng tượng cao nhất. Họ lạ lẫm với lối viết theo bản năng, may rủi, “tự ăn”, “tự kể chuyện đời”. Các em ý thức cao rằng muốn văn học đi được một chặng đường dài, muốn theo kịp tốc độ phát triển của văn học thì phải không ngừng cập nhật, tích lũy những tinh hoa trí tuệ, văn học của nhân loại.

Nhiều người trong số họ là những nhà văn “đa năng”, “nhiều trong một” (nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình, dịch giả) như Văn Thành Lê, Nguyễn Thị Thúy Hạnh, Hà Hương Sơn, Lư Mai, Đào Quốc Minh, Phạm Thu Hà. , Nhật Phi, Hiền Trang, Nguyễn Đình Minh Khuê …

Một số tác phẩm của đội ngũ các nhà văn trẻ.

Nhà văn trẻ đang ở đâu trên bản đồ văn học?

Trên bản đồ văn học của Hội Nhà văn Việt Nam vắng bóng những cây bút trẻ, từ danh sách hội viên (trừ một vài cái tên được bổ sung trong những năm gần đây) đến danh sách trao giải hoặc danh sách khách mời. hội thảo, hội nghị, tọa đàm (trừ Hội nghị Nhà văn trẻ toàn quốc nếu diễn ra vào thời điểm họ còn “non”).

Phải chăng chương trình hành động của Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa X (nhiệm kỳ 2020-2025) đã ráo riết vạch ra “việc cần làm ngay” đối với lực lượng nhà văn trẻ, đó là: Khôi nguyên. khôi phục lại tờ báo Văn nghệ trẻ với phiên bản mới mang tên Những người viết văn trẻ và giao cho những người trẻ tuổi làm; mời các bạn trẻ tài năng vào Hội, thành lập Giải thưởng Tác giả trẻ… như lời Chủ tịch Hội Nguyễn Quang Thiều tâm huyết: “Hội Nhà văn rộng lớn, chúng tôi muốn có thêm nhiều bạn trẻ”.

Vẫn biết rằng, tài hoa như nhà văn Hồ Anh Thái như bông hoa của cây ashoka, trăm năm mới nở một lần. Tuy nhiên, tài năng không đợi tuổi. Chẳng hạn, nhà văn 12 tuổi Bonnie Mae (tên thật là Đặng Hà Linh) với cuốn tiểu thuyết đầu tay “Lựa chọn giữa hai thế giới” viết trực tiếp bằng tiếng Anh, vừa được NXB Ukiyoto (Canada) cho ra mắt bạn đọc. đọc trên toàn cầu nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6/2022.

Suy cho cùng, không ai ngẫu nhiên chọn làm văn chương để đời. Mỗi bài viết là sản phẩm của một sự thôi thúc bên trong. Nói cách khác, văn học tự bản chất của nó là “văn học tàn bạo”. Đối với các nhà văn, đặc biệt là giới trẻ, viết văn là niềm an ủi, là cứu cánh, là “thơ cô tịch”, là tự do. Họ như “đàn chim bạc rời nơi trú ngụ / vươn niềm tin hướng về mặt người” (thơ Nhung Nhung, sinh năm 1991), như “chim bồ câu cánh trắng bay lượn bay tự do trên không trung” (thơ Hoàng Thùy, sinh năm 1992). Mong họ có nghị lực vượt qua chính mình, sớm tìm lại gương mặt và tiếng nói của mình. Đó là sự tìm kiếm lớn trong sự tồn tại này.

Leave a Reply

Your email address will not be published.